Yüzeyel tromboflebit veya yüzeyel ven trombozu, cilde yakın toplardamarda pıhtı ve damar duvarı inflamasyonu gelişmesidir. Özellikle varisli damarlarda ortaya çıkabilir. Damar hattı boyunca ağrılı, kızarık, sıcak ve sert bir kordon hissedilmesi tipiktir.
DVT’den farkı nedir?
Yüzeyel damar pıhtıları çoğu zaman derin ven trombozu kadar tehlikeli değildir; ancak tamamen masum da kabul edilmez. Pıhtı büyük safen veya küçük safen venin derin sisteme yakın bölümlerindeyse, uzun segment tutuyorsa ya da hastada kanser, geçirilmiş DVT/PE, yakın ameliyat, gebelik veya ciddi semptom varsa derin sisteme ilerleme riski artar. Bu nedenle özellikle diz üstü bölgede veya kasığa yakın sertliklerde Doppler ultrason önemlidir.
Belirtiler
- Varis hattı üzerinde ani başlayan hassasiyet
- Ciltte kızarıklık, ısı artışı ve lokal şişlik
- Parmakla hissedilen sert damar hattı
- Bazen çevre dokuda ödem ve yürürken ağrı
Tedavi nasıl planlanır?
Kısa segmentli, derin sisteme uzak ve düşük riskli yüzeyel tromboflebitte semptom kontrolü için yürüyüş, bacağı dinlendirme-yükseltme, hekim uygun görürse non-steroid antiinflamatuvar ilaçlar, lokal uygulamalar ve kompresyon kullanılabilir. Ancak pıhtı 5 cm’den uzunsa, safenofemoral/safenopopliteal bileşkeye yakınsa veya risk faktörleri varsa kılavuzlar genellikle 45 gün profilaktik doz antikoagülasyon yaklaşımını tartışır. Tedavi kararı mutlaka hekim tarafından verilmelidir.
Varisle ilişkisi
Yüzeyel tromboflebit varisli damarlarda daha sık görülür. Akut dönem geçtikten sonra altta yatan venöz kaçak değerlendirilirse tekrarlama riski azaltılabilir. Bu noktada lazerle varis tedavisi, köpükle varis tedavisi veya skleroterapi gibi seçenekler uygun hastalarda gündeme gelebilir.
Ne zaman acil?
Tek bacakta yaygın şişlik, baldırda belirgin ağrı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, bayılma veya kanlı balgam varsa yalnızca yüzeyel tromboflebit düşünülmemeli; DVT/PE açısından acil değerlendirme yapılmalıdır.
Yüzeyel tromboflebit varis ve kronik venöz hastalıkla birlikte görülebilir. Konuyu tamamlamak için kronik venöz yetmezlik ve kompresyon çorabı yazılarına bakabilirsiniz.
