Bu yazı bilgilendirme amacı taşır; doğru basınç ve model için hekim veya yetkili sağlık profesyoneli değerlendirmesi gerekir.
Kompresyon çorabı, bacakta dıştan kontrollü basınç oluşturarak toplardamar dönüşünü destekleyen medikal bir üründür. Varis yakınmaları, kronik venöz yetmezlik, ödem, gebelikte varis belirtileri ve venöz ülser sonrası nüksü azaltma gibi durumlarda kullanılabilir. Ancak her bacak şişliği için aynı çorap uygun değildir.
Nasıl etki eder?
Medikal çoraplarda basınç genellikle ayak bileğinde daha yüksek, yukarı doğru daha düşüktür. Bu gradyan, venöz göllenmeyi azaltmaya ve baldır kas pompasının etkisini artırmaya yardımcı olur. Özellikle uzun süre ayakta duranlarda gün sonu ağırlık ve şişlik azalabilir.
Basınç seçimi neden önemlidir?
Çorap basıncı mmHg ile ifade edilir ve hastalığın evresine göre seçilir. Hafif semptomlarda daha düşük, ileri venöz yetmezlik veya ülser sonrası dönemde daha yüksek basınçlar gerekebilir. Fakat yüksek basınç herkes için iyi değildir; periferik arter hastalığı, diyabetik nöropati, ciddi kalp yetmezliği, cilt enfeksiyonu veya açık yara gibi durumlarda hekim değerlendirmesi şarttır.
Doğru ölçüm nasıl alınır?
- Ölçü genellikle sabah, bacak şişmeden alınmalıdır.
- Ayak bileği, baldır ve gerekiyorsa uyluk çevresi ölçülür.
- Diz altı, diz üstü veya külotlu model ihtiyacı hastalığın yerine göre belirlenir.
- Çorap kırışmamalı, katlanmamalı ve cildi kesmemelidir.
Ne zaman giyilir?
Çoğu hasta çorabı sabah yataktan kalkmadan veya kalktıktan hemen sonra giyer, gece yatarken çıkarır. Venöz ülser bandajı, ameliyat sonrası protokol veya DVT sonrası kullanım gibi özel durumlarda süre farklı olabilir. Varis tedavisi sonrası NICE, kompresyon bandajı veya çorabının rutin olarak 7 günden uzun kullanılmamasını önerir; fakat venöz ülser ve kronik venöz yetmezlik gibi durumlarda uzun dönem plan farklıdır.
Sık yapılan hatalar
Başkasının çorabını kullanmak, yanlış beden almak, çorabı diz arkasında kıvırmak, açık yara üzerine uygunsuz şekilde giymek ve arter hastalığı araştırılmadan yüksek basınç kullanmak sorun yaratabilir. Ağrı, uyuşma, morarma veya parmaklarda soğukluk olursa çorap çıkarılıp hekime danışılmalıdır.
