DVT belirtileri nelerdir?
Tipik bulgular tek bacakta şişlik, baldırda ağrı veya hassasiyet, ısı artışı, kızarıklık/morarma ve yürürken belirginleşen gerginlik hissidir. Bazı hastalarda belirti silik olabilir. Ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, hızlı nabız, bayılma hissi veya kanlı balgam pıhtının akciğere gitmiş olabileceğini düşündürür ve acil tıbbi yardım gerektirir.
Kimlerde risk artar?
- Yakın zamanda ameliyat, travma veya uzun süre yatak istirahati
- Uzun uçuş/seyahat ve uzun süre hareketsiz oturma
- Kanser, gebelik-lohusalık, hormon tedavisi veya doğum kontrol hapları
- Geçirilmiş DVT/PE öyküsü, trombofili, ileri yaş, obezite ve sigara
Tanı süreci
Uluslararası kılavuz olan NICE kılavuzu DVT şüphesinde klinik olasılığın iki düzeyli Wells skoru ile değerlendirilmesini önerir. Olasılık yüksekse bacak venöz ultrasonunun hızlı yapılması, gerekirse D-dimer testi ve görüntüleme gecikecekse geçici terapötik antikoagülasyon gündeme gelir. Bu yaklaşım gereksiz tedaviyi azaltırken tehlikeli gecikmeleri önlemeyi amaçlar.
Tedavi nasıl yapılır?
Kesinleşmiş proksimal DVT veya pulmoner embolide antikoagülan tedavi genellikle en az 3 ay sürer; süre pıhtının nedenine, tekrarlama riskine ve kanama riskine göre uzatılabilir. Doğrudan etkili oral antikoagülanlar birçok hastada kullanılır; ancak böbrek yetmezliği, aktif kanser, antifosfolipid sendromu, gebelik gibi durumlarda farklı seçenekler gerekebilir. İlaçlar pıhtıyı anında eritmekten çok büyümeyi ve yeni pıhtıyı engeller; vücut zamanla pıhtıyı organize eder veya küçültür.
DVT sonrası kronik sorunlar
DVT geçiren bazı hastalarda aylar-yıllar içinde post-trombotik sendrom gelişebilir: bacakta kalıcı şişlik, ağrı, cilt koyulaşması ve nadiren venöz ülser. Bu nedenle tedavi bittikten sonra bile takip, kilo kontrolü, hareket ve hekimin önerdiği durumlarda kompresyon önemlidir. DVT, kronik venöz yetmezlik için önemli bir risk faktörüdür.
DVT ile karışabilen daha yüzeyel damar pıhtıları için yüzeyel tromboflebit yazısını; uzun dönem bacak sağlığı için yaşam tarzı, egzersiz ve beslenme önerileri yazısını inceleyebilirsiniz.
